Í Bandaríkjum Norður-Ameríku starfa samtök sem ásamt öðrum voru hvatning til stofnunar FSFÍ:  Electronic Frontier Foundation. EFF fjalla um pólitísk og lagaleg deilumál sem snúa að málfrelsi,  persónuvernd og öðrum almennum þegnréttindum í netheimum. Ólíkt starfi Free Software Foundation og Creative Commons, sem miða að því að breiða út leyfisskilmála sína, þjónar EFF kynningar- og varnarhlutverki gegn árásum. FSFÍ hefur hingað til ekki haft burði til þess að taka varnarhlutverkið að sér, en við vonumst til að svo geti orðið að lokum.

Það kann að vera erfitt að sjá skyldleikann milli „ókeypis forrita“ og lögsókna fyrir ólöglegar hleranir.  Tengslin eru samt til staðar. Eins og við þreytumst aldrei á að útskýra felst gildi frjáls hugbúnaðar ekki í sparnaði: Það sem skiptir mestu máli er að frjáls hugbúnaður gerir notendanum kleift að skilja kerfið sem stjórnar honum. Kerfið heldur engu leyndu fyrir notendum sínum. Barátta EFF gegn ólöglegum hlerunum AT&T í Bandaríkjunum er af svipuðum meiði. Þeir vilja meina að AT&T hafi ekki verið heimilt að leyna almenning því hversu auðvelt var fyrir löggæslustofnanir þar vestra að láta hlera símalínur – jafnvel án dómsúrskurðar. Engin leyndarmál. Í upplýsingasamfélaginu eru þetta vígorðin sem skekja allt. Líka á litla Íslandi.

Í um það bil ár höfum við heyrt alls konar fólk annað hvort krefjast þess eða staðhæfa að „allt verði uppi á borðinu“. Engu að síður fara enn fram litlir og lokaðir fundir, ríkisstjórn skipar þingmönnum enn fyrir verkum, og bankaleyndin margfræga er enn heilög. Eða hvað? Í ágústbyrjun tóku fréttamenn eftir því að WikiLeaks, vefsíða sem sérhæfir sig í að opinbera gögn sem aðrir vilja ekki að komi fyrir sjónir almennings, hafði komist yfir áhugaverðan glærupakka frá Kaupþingi, sem hafði verið gerður skömmu fyrir hrun. Kaupþing hafði sömuleiðis tekið eftir því, og óskaði eftir því að hann yrði fjarlægður. Við því var ekki orðið, heldur var beiðnin sjálf einnig birt. Engin leyndarmál. Ísland skalf þegar lögbann var sett á fréttaflutning RÚV og WikiLeaks var á allra vörum. Að lokum laut Kaupþing í lægra haldi og féll frá lögbannskröfu sinni. Hugmyndafræði WikiLeaks, að allt eigi að vera uppi á borðum og að öllum eigi að vera gert kleift að skilja kerfið sem stjórnar þeim, hafði betur í þessu tilfelli. Þessari hugmyndafræði deilum við í FSFÍ, þó við beitum öðrum aðferðum.

Það er ekki að ástæðulausu sem við rekjum þetta mál hér og nú. FSFÍ hefur ákveðið að halda ráðstefnu um stafrænt frelsi í annað sinn. Í fyrra snerist ráðstefnan að stórum hluta um frjálsan hugbúnað en  þangað kom einnig John Perry Barlow, einn af stofnendum Electronic Frontier Foundation. Á þessari  annarri ráðstefnu, sem FSFÍ hefur ákveðið að gera að árlegum viðburði, á fullveldisdegi Íslands, 1.  desember, höfum við ákveðið að sýna landsmönnum fleiri hliðar stafræns frelsis.

FSFÍ hefur um nokkurt skeið unnið að ráðstefnunni sem verður haldin í Háskólanum í Reykjavík, 1. desember næstkomandi. Félagið hefur boðið fulltrúum WikiLeaks að halda fyrirlestur um verkefnið og viðkomandi málefni á ráðstefnunni. Félagið hefur einnig boðið fulltrúum Creative Commons til að ræða um mikilvægi frjálsrar menningar. Báðir aðilar hafa þegið boðið og FSFÍ kynnir því með stolti  aðalfyrirlesara Ráðstefnu um stafrænt frelsi 2009: Daniel Schmitt, talsmann WikiLeaks, og Eric F. Saltzman, einn af meðstofnendum Creative Commons samtakanna.

FSFÍ mun kynna ráðstefnuna betur á næstu dögum.